خانه » ایستگاه پرستاری » آموزش پرستاری » Medical - Surgical » اختلالات شریانی ( بیماری انسدادی شریان محیطی )

اختلالات شریانی ( بیماری انسدادی شریان محیطی )

6,474 بازدید از این مطلب

اختلالات شریانی

  • بیماری انسدادی شریان محیطی

pad_plaque-275x300

Peripheral Artery Disease

8 4 9

محل های معمول انسداد ناشی از آترواسکلروز شریان های بزرگ

تظاهرات بالینی

  • لنگیدن متناوب از نشانه های شاخص است.
  • درد ممکن است به صورت یک درد ناراحت کننده ، کرامپ ، خستگی ، یا ضعف به طور مداوم با فعالیت یا ورزش ایجاد شده و با استراحت تسکین یابد.
  • درد معمولا در گروهی از عضلات یک مفصل در زیر محل تنگی و یا انسداد ، روی می دهد.
  • با پیشرفت بیماری ، ممکن است دچار کاهش توانایی در راه رفتن در همان مسافت قبل شود یا با حرکت درد افزایش یابد.
  • در هنگام تشدید نارسایی شریان، بیمار دچار درد هنگام استراحت می شود .
  • درد به دلیل ایسکمی بحرانی قسمت دور اندام و مداوم بوده و ناراحت کننده و ناتوان کننده است که ممکن است حتی با مواد مخدر تسکین نیابد .
  • درد ایسکمی در هنگام استراحت معمولا در شب و اغلب بیدار شدن از خواب بدتر می شود. بالا بردن اندام یا قرار دادن در وضعیت افقی ، درد را تشدید می کند، اما با آویزان کردن اندام ها درد تخفیف می یابد. برخی بیماران در بستر با آویزان کردن پاها از کنار تخت می خوابند. بعضی از آنان بر روی صندلی می نشینند تا دردشان تسکین یابد.

20122910143123 Occlusive Peripheral Arterial_Disease

بررسی و یافته های تشخیصی

  • حس سردی یا کرختی در اندام ها ممکن است همراه با لنگیدن متناوب باشد و به دلیل کاهش میزان جریان خون شریانی ایجاد می شود.
  • هنگام معاینه ، اندام ممکن است که در لمس ، سرد احساس شوند؛
  • با بالا بردن آن رنگ پریده و با آویزان کردن اندام قرمز تیره یا سیانوز گردند.
  • تغییراتی در پوست و ناخن ، زخم ، گانگرن و آتروفی عضلانی ممکن است دیده شود.
  • بروئی ممکن است با استتوسکوپ سمع گردد.
  • نبض های محیطی کم شده یا وجود ندارند.
  • معاینه نبض های محیطی به عنوان بخشی از بررسی بیماری انسدادی شریان ، اهمیت دارد.
  • نبض های نامتقارن بین اندام ها و یا فقدان لمس نبض به طور طبیعی یک نشانه ی بیماری شریان محیطی (PAD) است.

Figureوجود ، محل و وسعت بیماری انسدادی شریان توسط گرفتن یک تاریخچه ی دقیق از علایم و معاینه ی بالینی تشخیص داده می شود. رنگ و درجه ی حرارت اندام مورد توجه است و نبض لمس می شود. ناخن ها ممکن است ضخیم و کدر و پوست براق و آتروفیک ، خشکی همراه با اختلال در رشد مو باشد. یک بررسی مقایسه ای در اندام راست و چپ انجام می شود.

تشخیص بیماری انسدادی شریان محیطی ممکن است از طریق استفاده از داپلر موج مداوم (CW) و شاخص های مچ پا-براکیال (ABIs)، تست صفحه ی متحرک برای وجود لنگیدن ، اولتراسونوگرافی داپلکس ، یا سایر مطالعات تصویری صورت گیرد.

pad_abi pad_abi

تدابیر طبی

به طور کلی ، بیماران با انجام بعضی از انواع برنامه های ورزشی احساس بهتری پیدا می کنند. انجام حرکات و تمرینات ورزشی متمرکز بر راه رفتن بر روی یک نقطه ی ایجاد کننده ی درد به صورت سه بار در هفته ، نشان داده است که مدت زمان (دقایق) راه رفتن را به حداکثر می رساند و تقریبا تا ۱۵% سبب بهبودی توانایی راه رفتن می شود. اگر این برنامه با کاهش وزن و قطع مصرف دخانیات همراه باشد، بیماران اغلب می توانند تحمل فعالیت خویش را بهبود بخشند. نباید به بیمار قول داد که با قطع مصرف دخانیات علایم آنان رفع می شوند، زیرا لنگیدن ممکن است ادامه داشته باشد و این مسئله انگیزه ی بیمار را برای نکشیدن سیگار از بین می برد.

درمان دارویی

  • پنتوکسی فیلین (ترنتال) و سیلوستازول(پله تال) برای درمان لنگیدن علامت دار به کار می روند.
  1. پنتوکسی فیلین انعطاف پذیری اریتروسیت را بالا برده و پائین آورنده ی غلظت فیبرینوژن خون، ضد پلاکت می باشد.
  2. سیلوستازول یک بازدارنده ی فسفو دی استراز III با اثر متسع کننده ی عروق است همراه با آن خاصیت ضدت جمع پلاکت دارد.

cilostazol Pentoxifylline

  • عوامل ضد تجمع پلاکت مثل آسپرین یا کلوپیدوگرل (پلاویکس) به پیشگیری از تشکیل ترومبوآمبولی ایجاد کننده ی انفارکتوس میوکارد و یا سکته ی مغزی کمک می کنند. آسپرین اثر کاهش دهنده ی خطر وقایع قلبی-عروقی (انفارکتوس میوکارد، سکته ی مغزی ، مرگ در بیماران با بیماری قلبی-عروقی ) در بیماران عروقی را نشان داده است، اما اثرات جانبی ناشی از آسپرین شامل آشفتگی و خونریزی معدی-روده ای است.
  • درمان با استاتین، میزان وقوع علایم لنگیدن متناوب جدید را در بیماران با انفارکتوس میوکارد ابتدایی یا علایم آنژین را کاهش داده و زمان راه رفتن بدون درد را در بیماران PAD بهبود می بخشد. این دارو ها همچنین اثرات مفید بر التهاب عروق، تثبیت پلاک، اختلال عملکرد اندوتلیال و ترومبوز دارند.

درمان جراحی

  • جراحی برای تشدید لنگیدن متناوب و ناتوانی یا خطر قطع عضو به دلیل از دست رفتن بافت ، مطرح است.
  • انتخاب روش جراحی به درجه و محل تنگی یا انسداد بستگی دارد.
  • سایر توجهات مهم وضعیت کلی سلامتی بیمار ، طول مدت روش که می توان تحمل کرد و میزان امید به زندگی است.
  • برخی مواقع انجام قطع عضو به عنوان درمان تسکینی بیشتر از بای پس شریانی ضروری می باشد.
  • در صورت انجام اندارترکتومی ، برش روی شریان ایجاد کرده و آتروم ایجاد کننده ی انسداد برداشته می شود.
7
اندارکتومی آئورت ایلیاک ، (A) جراح عروق ناحیه درگیر را می شناسد ، (B) جریان خون را با قلب قطع می کند
6
(C) پلاک را بر می دارد ، (D) محب برش روی رک را بخیه زده تا جریان خود مجددا برقرار شود .

پیوند بای پس به منظور ایجاد راهی برای جریان خون در اطراف محل تنگی یا انسداد انجام می شود . قبل از انجام آن ، جراح محل آناستوموز دور (محلی که عروق به هم وصل می شوند) را تعیین می کند. رگ دارای جریان خارجی دور باید حداقل ۵۰% باز باشد که بعد از انجام گرافت ، باز باقی بماند. علاوه بر باز بودن بالاتر رگ ، طول رگ بای پس شده تا حد امکان کوتاه تر می گردد. اگر انسداد ناشی از آترواسکلروز در زیر لیگامنت اینگوئینال در شریان رانی سطحی است ، روش جراحی انتخابی ، گرافت رانی به پشت پایی می باشد. این نوع گرافت ، بیشتر به بالای زانو و زیر زانو تقسیم شده که به محل آناستوموز دور اشاره دارد.

عروق بخش تحتانی ران یا قوزک پا به همراه انسداد ممکن است به گرافت نیاز داشته باشد. گاهی کل شریان پشت زانو مسدود می شود و فقط گردش خون جانبی تعیین کننده است. آناستوموز دور ممکن است در هر شریان تیبیا (تیبیای خلفی ، تیبیای قدامی ، یا شریان پرونئال) یا شریان پشت پایی و پلانتار گذاشته شود. به راحتی در معرض دید قرار گرفتن شریان در حین جراحی و نیز داشتن بهترین جریان خون در انتهای اندام تعیین کننده ی موضع اتصال آناستوموز دور می باشد. در این گرافت برای اطمینان از باز ماندن و عملکرد گرافت ، از ورید خود بیمار استفاده می شود . ورید بومی بیمار که ورید اوتولوگ است ، معمولا ورید سافن بزرگ یا کوچک و یا ترکیبی از یکی از ورید های سافن و ورید ندام فوقانی مثل ورید سفالیک برای برآورده شدن نیاز به گرافت بلند مدت دارد.

CVS_bypass_surgery_leg

  • طول مدت حفظ گرافت توسط چندین عامل شامل اندازه و محل پیوند و پیدایش هیپرپلازی اینتیما در محل آناستوموز ، تعیین می گردد.
  • پیوندهای بای پس ممکن است از ورید های مصنوعی یا اتولوگ انجام شود، ولی ورید اتولوگ میزان موفقیت بالاتری دارد.
  • چندین مواد مصنوعی برای استفاده به عنوان پیوند بای پس محیطی در دسترس است : داکرون بافته شده و یا کشباف ، پلی تترافلوروتیلن گسترش یافته ( ePTFE مانند گور-تکس، ایمپرا).
  • وریدهای سافن نگهداری شده با سرما و نیز ورید نافی، ممکن است به کار روند.
  • عفونت به عنوان یک مشکل تهدید کننده ی حیات پیوند است و تقریبا همیشه باید در صورت بروز عفونت برداشته شوند.

در صورت انتخاب جراحی پیوند ورید ، در اتاق عمل باید مراقب بود که بعد از جدا شدن ورید به آن آسیبی وارد نیاید (برداشتن ورید از بدن بیمار ). یک سر ورید بسته شده و سپس آن را توسط محلول حاوی هپارین پر میکنند و از نظر از بودن و احتمال نشت و سوراخ بودن کنترل می کنند. پس از انجام این کار، بایستی ورید را داخل یک محلول حاوی هپارین به منظور پیشگیری از خشک و شکننده شدن آن نگهداری می کنند.

تدابیر پرستاری

button_title حفظ گردش خون

  • هدف اولیه در مراقبت بعد از عمل بیماران تحت روش های عروقی ، ابقای گردش خون کافی از طریق ترمیم شریان می باشد.
  • نبض ها ، بررسی داپلر ، رنگ و درجه ی حرارت ، پرشدگی مجدد مویرگی و عملکرد حسی و حرکتی اندام های مبتلا را کنترل کرده و با اندام دیگر مقایسه می کنند؛ این مقادیر در ابتدا هر ۱۵ دقیقه ثبت شده و سپس در صورت ثابت ماندن وضعیت بیمار، به طور پیش رونده در فواصل طولانی انجام می شود.
  • ارزیابی داپلر عروق دور نسبت به پیوند بای پس باید برای کلیه ی بیماران پس از عمل جراحی به دلیل وجود حساسیت بیشتر از لمس نبض ، انجام گردد.
  • ABI حداقل یک بار هر ۸ ساعت در ۲۴ ساعت اول و سپس یکبار در روز تا زمان ترخیص مورد پایش قرار می گیرد (معمولا برای بای پس شریان های پشت پا بررسی نمی شود).
  • گردش خون کافی باید برقرار و حفظ شود.
  • عدم حضور نبض ممکن است دلالت بر انسداد ناحیه ی پیوند ناشی از ترومبوز داشته و جراح را باید فورا مطلع ساخت.

button_title پایش و درمان عوارض احتمالی

  • پایش مداوم برون ده ادراری ، فشار ورید مرکزی ، وضعیت ذهنی ، سرعت و حجم نبض امکان تشخیص زودرس و درمان عدم تعادل مایعات را فراهم می کنند.
  • خونریزی ممکن است ناشی از تجویز هپارین در طی جراحی یا نشت از محل اناستوموز رخ دهد. هماتوم نیز ممکن است تشکیل شود.
  • به منظور پیشگیری از ترومبوز ، از روی هم انداختن پاها و قرار دادن طولانی مدت اندام ها پایین تر از سطح قلب اجتناب شود.
  • ادم یک یافته ی طبیعی بعد از جراحی است. در حالی که بالا قرار گرفتن اندام ها و تشویق بیمار به تمرین اندام ها در تخت می تواند ادم را کاهش دهد.
  • اعمال فشار تدریجی یا جوراب ضدآمبولی ممکن است در برخی از بیماران به کار رود ، اما بایستی مراقب بود که از وارد آمدن فشار روی رگ دور به محل پیوند بای پس خودداری گردد .
  • ادم شدید و درد اندام و کاهش حس لمس انگشتان دست و پا می تواند نشانگر بروز سندرم کمپارتمان باشند.

button_title ارتقای مراقبت در منزل و جامعه محور

برنامه ی ترخیص بیمار شامل بررسی توانایی وی به جهت انجام فعالیت های روزمره ی زندگی به طور مستقل میباشد. پرستار وجود یک شبکه ی کمک رسانی به بیمار و خانواده را با انجام فعالیت های روزمره ی زندگی (ADLs) تعیین می کند. بیمار به داشتن تغییر در شیوه ی زندگی مستلزم توسط ظهور یک بیماری مزمن ، شامل مدیریت درد و اصلاح رژیم غذایی ، فعالیت و بهداشت (مراقبت از پوست) تشویق می گردد. پرستار از داشتن اطلاعات و توانایی بررسی هرگونه عوارض بهد از عمل جراحی نظیر عفونت ، انسداد شریان یا گرافت ، کاهش جریان خون توسط بیمار اطمینان حاصل نماید. پرستار به بیمار در توسعه و اجرای برنامه ی توقف استعمال تنباکو کمک می کند.

منبع : برونر سودارث قلب و عروق و خون ( ویرایش یازدهم ۲۰۰۸ )
ویرایش : صدیقه سالمی ( عضو هیئت علمی دانشگاه ایران )
ترجمه : ژاله محمد علیها ، صدیقه عاصمی ، حلیمه امینی ( اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران وتهران )

تهیه ، تنظیم و آماده سازی : مرضیه براهویی و صادق دهقانی زاده 

 

درباره ی Naloxone

اعتقاد دارم طرف حساب پرستار، خداست... . 9 مهر تولد دوباره ی من بود.. روزی که پرستار شدم...

همچنین ببینید

پارامترهای اصلی جهت تفسیر گاز های خون شریانی

ABG گذشته از مقادیر مربوط به Pao2 و o2 Sat ، سایر مقادیری که برای …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کد امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

This site is protected by WP-CopyRightPro